Aanwinst voor het museum, de Fibula van Noardeast Fryslân

Geplaatst op 27 juni 2019

Onlangs heeft de Ottema-Kingma Stichting een zeer bijzondere mantelspeld, een zogenaamde fibula, aangekocht en in langdurige bruikleen gegeven aan Museum Dokkum. De fibula werd in het najaar van 2015 door amateurhistoricus Wytse Tjepkema gevonden. Zijn vondst bleek de helft van een vergulde zilveren fibula (mantelspeld) uit de 6e eeuw na Christus te zijn. Toeval wilde dat eerder zijn vriend Tjeerd Hiemstra op dezelfde locatie ook al een deel van een soortgelijke mantelspeld had gevonden. Toen beide mannen de spelddelen samenvoegden was er sprake van een match, onafhankelijk van elkaar hadden ze twee delen van dezelfde fibula gevonden.

Onderzoek door prof J. Nicolay van de Rijksuniversiteit Groningen bevestigde de aanname dat de twee delen tot een fibula behoorden. In een artikel over de fibula schreef hij: ‘De fibula is rijkelijk voorzien van decoraties. De reflectie van het licht op de vele facetten en de contrasterende tinten zilver en goud moeten dit ornament een dramatische uitstraling hebben gegeven.’ De fibula, waarvan slechts een deel ontbreekt -namelijk de speld aan de achterzijde- is inmiddels op professionele wijze samengevoegd door specialisten van Archeocare in Maarssen.

De vinders van de spelddelen hebben de fibula een tijdje in bruikleen gegeven aan het Fries Museum in Leeuwarden. Hier schitterde de mantelspeld in de expositie “Goud”. Na afloop van de expositie ging de mantelspeld terug naar de vinders. Tjepkema en Hiemstra namen in 2018 contact op met Museum Dokkum met de vraag of het museum belangstelling had voor hun vondst. De spelddelen waren namelijk gevonden in het gebied Noord-Oost Fryslân. De vinders waren van mening dat de speld in een museale omgeving in Noordoost Friesland ten toon gesteld diende te worden. Zij namen daarop contact op met Museum Dokkum maar helaas beschikt dat museum niet over een aankoopfonds voor het aankopen van dergelijke objecten. Daarop is een beroep gedaan op de Ottema Kingma Stichting in Leeuwarden. Deze stichting, opgericht door de Leeuwarder notaris Nanne Ottema, heeft een fonds om aankopen te doen voor musea in Fryslân. Het stichtingsbestuur kijkt bij aankoopvoorstellen nadrukkelijk of de eventuele aankoop van het voorgestelde object een aanvulling is voor de museale collectie Fryslân. Dat het aankoopvoorstel het laatste aankoopvoorstel was dat scheidend directeur Ihno Dragt aan de Ottema-Kingma Stichting deed, maakte het extra speciaal. Zoals gezegd, heeft de stichting besloten de fibula aan te kopen en in langdurig bruikleen gegeven aan Museum Dokkum. De fibula werd voor het eerst in Dokkum getoond op de afscheidsreceptie van Ihno Dragt.

Vanaf juli 2019 is de fibula te zien in de Bonifatiusexpositie van het museum, waar de fibula een plek krijgt als illustratie van de aanwezige Friese beschaving in de 6e eeuw na Christus, vóór de komst van Bonifatius. Het Museum Dokkum is verguld met de aanwinst door de vinders zo mooi aangeduid als ‘de fibula van Noardeast Fryslân’.

« Naar overzicht